Woensdag 3 februari ging Blackbird in een uitverkochte zaal van de Schouwburg Almere in premiere. De Telegraaf was erbij en recensent Esther Kleuver schreef het volgende artikel.

Beklemming zaait twijfel over bedoelingen

Pedofilie bij Blackbird TONEEL 

Het oordeel is al snel geveld. Een 40-jarige die een liefdesverhouding aanknoopt met een 12-jarig meisje deugt natuurlijk niet. In het toneelstuk Blackbird van de Schotse auteur David Harrower blijkt dat het wellicht niet altijd zo zwart-wit ligt.

De schrijver gooit de knuppel in het hoenderhok en zaait bij zijn publiek op geraffineerde wijze twijfel over de bedoelingen van zowel ’dader’ als ’slachtoffer’. Was het inderdaad puur misbruik en moeten we vol afschuw naar deze man kijken of was er wel degelijk sprake van oprechte liefde van zijn kant? En was Una eigenlijk wel zo onschuldig? Feit is dat Ray inmiddels zijn gevangenisstraf heeft uitgezeten, zijn naam heeft veranderd en een nieuw leven heeft opgebouwd. Als Una na vijftien jaar plotseling voor zijn neus staat, worden alle oude wonden weer opengereten. In een troosteloze bedrijfskantine vindt een beklemmende confrontatie tussen deze twee mensen plaats.

Regisseuse Julia Bless is samen met haar acteurs de grenzen van zo’n relatie op gaan zoeken. Dat gebeurt op sobere, maar effectieve wijze. Slechts de simpele, soms bijna staccato teksten van Harrower en het spel van Paul R. Kooij en Lidewij Mahler moeten hun werk doen.

Una lijkt in eerste instantie sterk uit de strijd te zijn gekomen wanneer ze Ray met zijn daden confronteert. Maar dan laat ze stukje bij beetje dat masker vallen en wordt haar verwarring steeds duidelijker zichtbaar. Een uitstekend spelende Mahler schakelt voortdurend van de ene emotie naar de andere. Haar hysterische lachje doet vermoeden dat de littekens toch dieper zijn dan ze eerst deed voorkomen. Ray weet eerst duidelijk niet zo goed wat hij met de komst van Una aan moet. Hij wil haar weg hebben, maar gaandeweg zie je hem ontdooien. Paul R. Kooij zoekt het heel erg in het fysieke en dat werkt. In zijn gebaren voel je zijn ongemak, zijn onzekerheid, maar ook zijn blijdschap om haar weer te zien. Soms heeft de acteur echter de neiging zijn hand te overspelen en lokt hij met datzelfde lichamelijke spel ook te veel de lach uit.

Blackbird is zeer confronterend. Dat een schrijver bij zo’n omstreden onderwerp als pedofilie twijfel weet te zaaien, is iets waar je je met hand en tand tegen wilt verzetten, zo gaat dat tegen heel je wezen in. Maar tegelijkertijd is dat wel een heel knappe prestatie.

Gepubliceerd: 8 februari 2010

Door Esther Kleuver